Ons zorgpark
Jessa ziekenhuis Hasselt
Jessa Ziekenhuis
Hasselt
Jorryt Braaksma, Maruša Šubic, Dirk Harden, Hedwig Hoppenbrouwers
Blauwdruk - TML -Osar - Robbrecht en Daem - Tractebel
2019-lopend
Winnend wedstrijdontwerp OO Vlaams Bouwmeester
Op de nieuwe Salvatorsite brengt het Jessaziekenhuis drie bestaande locaties samen op één campus. Door compact te bouwen – met ondergronds parkeren en gestapelde volumes – ontstaat ruimte voor een zorgpark van ongeveer vijftien hectare. Het masterplan laat het nieuwe zorgpark aansluiten op het stadsrandlandschap en herstelt zo de verbinding tussen stad en omgeving.
In 2019 won een team rond osar architecten en Robbrecht en Daem architecten de Open Oproep die het Team Vlaams Bouwmeester uitschreef voor de bouw van het nieuwe ziekenhuis. Het masterplan van LAMA, Blauwdruk Stedenbouw en TML legt de ambities uit het wedstrijdontwerp vast via werkgroepen met Jessa, de stad Hasselt, omwonenden en andere betrokkenen. Het masterplan vormt de basis voor het uitvoeringsproject, dat LAMA verder uitwerkt met technische ondersteuning van Tractebel.
Thema
De Salvatorsite biedt de kans om dat patroon te doorbreken. Met Ons Zorgpark krijgt Hasselt er net buiten de Grote Ring een groenzone bij van ongeveer vijftien hectare – publiek toegankelijk voor patiënten, personeel, bezoekers en stadsbewoners. In schaal behoort het tot de grootste groengebieden van de stad, en in een klap een van de belangrijkste schakels in het groenweefsel van de stadsrand.
(Nieuwe Zorgpark zal de grotste park in Hasselt worden)
Het park wordt niet alleen gebruikt door patiënten en personeel, maar vormt ook een nieuwe dagelijkse bestemming voor bewoners uit de omliggende wijken.
Thema
De Salvatorsite ligt hoog in het watersysteem – in een brongebied op de flank van een zandleemrug. Die ligging maakt haar bij uitstek geschikt om water vast te houden en te laten infiltreren. Het nieuwe watersysteem keert de bestaande drainagelogica om: water wordt geborgen in vijvers en infiltratiezones, vertraagd afgevoerd via cascades, en via de omgelegde Trekschurenbeek onder de Luikersteenweg doorgetrokken richting Pietelbeek-Zuid. Klimaatscenario's voorspellen veel minder neerslag in het zomerhalfjaar – het park is ontworpen om ook in die extreme omstandigheden groen te blijven.
De Salvatorsite ligt in een brongebied op de flank van een hogere zandleemrug – van nature een natte plek, maar decennialang gedraineerd voor landbouw en bebouwing. Tussen de Voogdijstraat en de Luikersteenweg kent de site een hoogteverschil van bijna tien meter. Dat reliëf wordt ingezet voor een watersysteem met een omgekeerde logica: water wordt niet langer zo snel mogelijk afgevoerd – maar vastgehouden, geborgen en via cascades vertraagd doorheen het park geleid.
Het ontwerp vertrekt vanuit van de natuurlijke eigenschappen van het brongebied, en laat water opnieuw sturend worden voor de inrichting van de site.
Van het ene peil naar het volgende – van de entree met moeraszuivering naar de grote vijver aan de ligweide, verder via de kasteeltuin met een waterspeelelement, naar de meer landschappelijke parkdelen met natuurlijke vijvers en extensieve oevers. De cascades vormen de kern van de parkbeleving – waar kinderen kunnen spelen en amfibieën, vogels en insecten een biotoop vinden.
Onderaan het park loopt de omgelegde Trekschurenbeek via een landschappelijke doorgang onder de Luikersteenweg door richting Pietelbeek-Zuid en de Demer. De combinatie van water, wandelpad en ecologische verbinding vormt de schakel tussen stad en landschap.
Thema
Ons Zorgpark keert die situatie om. Bomen, water en onverharde bodems koelen de directe omgeving. Een robuust watersysteem met berging en infiltratie houdt de site vochtig in droge periodes. Het park is zo niet alleen een groene buffer voor wie er werkt of verblijft – het is een klimaatregelaar op campusschaal.
Met vloeiende lijnen en wisselende zichtlijnen wordt het nieuwe fietspad als belevingsroute in het parklandschap geïntegreerd. De brug bij Trekschuren wordt autovrij en krijgt een fietshelling richting het park. Een nieuwe bushalte bij de parkentree maakt de campus makkelijk bereikbaar vanuit het stadscentrum.
Uitgangspunt voor de nieuwe Salvatorsite is dat minstens veertig procent van de bezoekers, patiënten en personeelsleden te voet, per fiets of met de bus naar het Jessaziekenhuis komt. Hasselt krijgt daarmee een kwalitatieve fietsverbinding aan de stadsrand, met de Salvatorsite als een belangrijke schakel in het bovenlokale fietsroutenetwerk.
De auto wordt bewust op het tweede plan geschoven: parkeren verdwijnt grotendeels onder de gebouwen en wordt gebundeld, zodat er minder plaatsen nodig zijn en het park autovrij blijft.
Het zorgpark wordt gekenmerkt door bos, extensief beheerde bloemenweides en een verbindend watersysteem. Elke zone krijgt haar eigen karakter.
Aan de parkentrees verwelkomen hoogstamboomgaarden de bezoeker – typerend voor het kleinschalige landschap van Vochtig Haspengouw. Rond de parkvleugel van het ziekenhuis leidt een fijnmazig wandelnetwerk door besloten bostuinen. Patiënten van de afdelingen oncologie, revalidatie en dialyse kijken er uit op de weelderige ondergroei van vaste planten en varens. Boszichten, wandelmogelijkheden en beschutte verblijfsplekken brengen het landschap tot vlak bij de patiënt.
Centraal in het park strekt een gemeenschappelijke ligweide zich uit rond een grote vijver – een plek om te wandelen, te zonnen, te ontspannen. De voormalige kasteeltuin van kasteel 't Hollandt, met zijn waardevolle parkbomen en parterrestructuur, verbindt de ligweide met het meer landschappelijke deel richting de Luikersteenweg. Daar neemt het park een ruimer en stiller karakter aan: bloemenweides beheerd als hooiland, bossen met autochtone boomsoorten en een gevarieerde kruidlaag, waterpartijen in de laagste delen.
Ons Zorgpark op de nieuwe Salvatorsite wordt een plek voor patiënten, personeel, bezoekers en Hasselaars – een publiek toegankelijk zorglandschap waar stad, landschap en zorg samenkomen. Op een van de laatste plaatsen waar Vochtig Haspengouw de stad raakt, groeit een nieuwe schakel tussen Hasselt en het omringende landschap.
