
Een landschap ontwerpen begint bij het begrijpen van de plek en haar geschiedenis. Het begint in de bodem, diep onder de grond. Het begint bij het water dat er stroomt, en de sporen die eeuwen van gebruik erin hebben achtergelaten. Het begint bij de keuzes die mensen er generaties lang maakten, en de invloed van die keuzes op de plek. Pas als de landschappelijke onderlegger helder is, kun je begrijpen wat een plek nodig heeft – en welke mogelijkheden er liggen.
Bij LAMA (LAndscape MAnifesto) ontwerpen we aan de leefomgevingen van morgen met als vertrekpunt het landschap. Aan landschappen, steden en publieke ruimtes die aantrekkelijk zijn voor mens, dier en plant, en voorbereid zijn op een toekomst die voortdurend verandert. De maatschappelijke en ruimtelijke uitdagingen van vandaag zien we daarbij vooral als kansen. Kansen om watersystemen te herstellen, bodemkwaliteit te verbeteren, ruimte te geven aan natuurlijke processen en de kwaliteit en identiteit van onze leefomgeving te versterken. Met toekomstige generaties als ijkpunt zoeken we naar wat een plek kan worden.
De Lage Landen zijn ons werkveld. Onze opdrachten variëren van concrete uitvoerings- en inrichtingsplannen voor parken, pleinen en straten tot masterplannen, regionale visies en ontwerpend onderzoek. Wat we leren op regionale schaal vertaalt zich door tot in het kleinste detail – en omgekeerd. Steeds zoeken we naar nieuwe verbanden en oplossingen, en naar hoe verschillende opgaven elkaar kunnen versterken.
Dat doen we niet alleen. We ontwerpen samen met opdrachtgevers, bewoners en specialisten – ecologen, hydrologen, cultuurhistorici, stedenbouwkundigen en architecten. We stappen graag samen een proces in en zoeken door tot we vinden wat voor de plek en de opgave werkt. Soms als hoofdontwerper, soms als onderdeel van een multidisciplinair team. Een goed ontwerpproces vraagt daarbij om een heldere architectuur: wie is wanneer aan zet, hoe worden keuzes gemaakt, wie draagt het plan?
We verbinden kennis met creativiteit en wetenschap met ontwerp, en vertrekken daarbij vanuit een integrale systeembenadering. Ontwerpend tekenen is voor ons een manier van denken. Het helpt om kennis samen te brengen, ruimtelijke verbanden zichtbaar te maken en te onderzoeken wat een ingreep kan betekenen op meerdere schaalniveaus en voor verschillende gebruikers. Maar een tekening kan ook iets laten zien wat er nog niet is. Verbeeldingskracht maakt mogelijke oplossingen begrijpelijk en bespreekbaar, en helpt opdrachtgevers, beleidsmakers, ontwerpers en andere betrokkenen samen te onderzoeken waar een plek naartoe kan.
Werkwijze
We denken tekenend: verbeeldingskracht is de manier waarop een plan tot leven komt, en kan mensen overtuigen van iets wat ze nog nooit hebben gezien.
Een grondige analyse van de plek vormt daarbij steeds de basis. Afhankelijk van de context onderzoeken we met een lagenanalyse onder meer bodem, water, grondgebruik, bebouwing en de ruimtelijke en culturele identiteit – afzonderlijk, maar vooral in onderlinge samenhang. Analyseren betekent voor ons meer dan inventariseren wat er is: we zoeken naar verbanden, proberen te doorgronden hoe een omgeving is gevormd en wat haar eigenheid bepaalt. Zo krijgen we scherp wat een plek nodig heeft en waar de kansen voor het ontwerp liggen.
Daarbij kijken we ver vooruit. Landschappen veranderen voortdurend – door erosie en sedimentatie, door grondgebruik, door klimaatverandering. Honderd jaar geleden zagen ze er anders uit dan nu, en over honderd jaar zien ze er weer anders uit. Die tijdshorizon is voor ons een ontwerpinstrument: we kijken in projecten vooruit tot 2050 of zelfs 2150, om vandaag keuzes te kunnen maken met een positief effect op een toekomst vol mogelijkheden.
We kijken honderd jaar vooruit om te begrijpen wat we vandaag moeten doen.
Scenario’s en ontwerpend onderzoek zijn instrumenten, die we afhankelijk van het type opdracht inzetten om die mogelijke toekomsten te onderzoeken. Ze stellen ons in staat vragen te stellen die anders niet gesteld worden, en verschillende mogelijkheden ruimtelijk voorstelbaar te maken. Wat gebeurt er bijvoorbeeld wanneer we inzetten op rewilding of juist op verstedelijking? Wat zijn de mogelijkheden van verdedigen en in stand houden ten opzichte van adapteren? En hoe kan een sturende of faciliterende overheid landschapstransformaties begeleiden? We benaderen zulke vragen met een positieve blik. Niet om de toekomst te voorspellen, maar om te verbeelden welke leefomgevingen mogelijk zijn en welke keuzes vandaag perspectief bieden.
Sinds de oprichting van LAMA in 2013 hebben we rond elf terugkerende thema’s expertise opgebouwd. We zoeken deze thema’s bewust op en brengen ze waar relevant ook in wanneer ze niet expliciet onderdeel zijn van de oorspronkelijke vraag. Ze vormen geen afzonderlijke vakgebieden, maar verschillende invalshoeken van waaruit we werken aan verandering en verduurzaming – aan landschappen die klaar zijn voor de toekomst.
Een uitgebreide toelichting per thema vind je hier.
Thema's

LAMA werd in 2013 opgericht door landschapsarchitecten Claire Laeremans en Jorryt Braaksma. Vandaag bestaat het ontwerpbureau uit een compact, goed op elkaar ingespeeld team van landschapsarchitecten, met kennis van hydrologie, ecologie, …...






Wil je ook onderdeel van het team uitmaken?
Kijk hier voor onze vacatures: vacatures
Ons werk beperkt zich niet tot onze eigen projecten. De inhoudelijke ontwikkeling van het landschappelijk en ruimtelijk denken is voor ons even wezenlijk als het werk zelf.
Daarom engageren we ons actief in het bredere debat over hoe we het landschap en de publieke ruimte van vandaag vormgeven. Regelmatig zitten we aan tafel waar beleid en vakkennis elkaar raken, geven we lezingen op congressen en bij bedrijven, opleidingen en overheden.
Kennisdeling en advies

Sinds de oprichting in 2013 werkte LAMA al voor de volgende overheden, publieke organisaties en instellingen in de Lage Landen.
Opdrachtgevers
Vlaams Bouwmeester
Departement Omgeving
Vlaamse Landmaatschappij
Agentschap voor Natuur en Bos
Provincies:
Antwerpen, West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant
Steden:
Gent, Herentals, Sint-Niklaas, Nieuwpoort, Leuven, Deinze, Lommel, Peer, Genk, Ronse en Harelbeke
Gemeenten:
Nijlen, Hooglede, Sint-Katelijne-Waver, Lummen, Opwijk, Zele, Berlare en Moorslede
Maatschappij Linkeroever
Programma naar een Rijke Waddenzee
College van Rijksadviseurs (CRa)
Provinciaal Adviseur Ruimtelijke Kwaliteit Zuid-Holland (PARK)
Stimuleringsfonds Creatieve Industrie
Wetterskip Fryslân
Provincies:
Fryslân, Drenthe, Zuid-Holland en Overijssel,
Gemeenten:
Groningen, Rotterdam, Harlingen en Schiermonnikoog
2026 / Winnaar Ontwerpcompetitie Wonen in Limburg, Kolderbos – Genk
2024 / Winnaar Open Oproep Vlaams Bouwmeester, Ring Vesten – Leuven
2024 / Winnaar Open Oproep Vlaams Bouwmeester, ABO-as – Herentals, Groene Vaart Herentals
2023 / Henry van de Velde Award, categorie design research, LABO-ruimte De Droge Delta
2023 / Vlaamse Planningsprijs, LABO-ruimte De Droge Delta, De Kempense bron
2023 / Publieksprijs Publieke Ruimte, Stadspark Belle-Vue – Leuven
(Claire Laeremans, voor H+N+S landschapsarchitecten)
2020 / Winnaar Open Oproep Vlaams Bouwmeester, Herinrichting Grote Markt – Sint-Niklaas
2020 / Publieksprijs Publieke Ruimte, Masterplan Binnengebied Schaliken & Stadspark – Herentals
2019 / Nominatie Prijs Publieke Ruimte, Breekbaar Land – Hooglede
2019 / Winnaar Open Oproep Vlaams Bouwmeester, Jessa ziekenhuis – Hasselt, Ons zorgpark
2018 / Vlaamse Planningsprijs, Open Ruimte Perspectief – Nijlen
2017 / Bureauselectie als Young Innovator door het College van Rijksadviseurs (NL)
2016 / Winnaar WinVorm Vlaams Bouwmeester, Weerbaar Water & Masterplan Groene Gordel – Nieuwpoort
2016 / Prijs Publieke Ruimte, Het Ideale Straatprofiel, Dag van de Architectuur – Genk
2015 / Winnaar Open Oproep Vlaams Bouwmeester, Duurzame wijk de Wervehoef – Wijnegem
2014 / Selectie Tuinenfestival, Plant Hunters Garden – Chaumont-sur-Loire
2014 / Award Design Research, Landscape Architecture Exhibition, Ontwerpend onderzoek IJsselmeerregio – Belgrado (SRB)
2013 / Winnaar WinVorm Vlaams Bouwmeester, Ideeëntuinen Mauritspark – Nieuwpoort
2013 / Eervolle vermelding Archiprix NL, De Noodzaak van Ruïnes (Claire Laeremans)
2013 / Nominatie AHK eindwerkprijs, De Noodzaak van Ruïnes (Claire Laeremans)

