Nieuwpoort vormt door haar strategische ligging tussen de kust en het achterland al eeuwenlang een belangrijke schakel. Tijdens de Eerste Wereldoorlog speelde Nieuwpoort een cruciale rol in de verdedigingslinie, door haar waterrijke landschap op een innovatieve manier in te zetten via verschillende inundaties.

Toch is Nieuwpoort-Stad haar relatie met het water, en voornamelijk haar ligging als stad aan de IJzer, in de polders, vandaag deels kwijtgeraakt. De eenduidige leesbaarheid van de vestestad in een wijds polderlandschap ging verloren door verschillende ontwikkelingen. De IJzer is geen drager meer van de stad en het complexe watersysteem dat zo uniek is voor de stad, met als basis de Ganzepoot, is vandaag moeilijk leesbaar geworden.

Het masterplan vertrekt vanuit het watersysteem en de historische dragers in-en rond de stad. Het potentieel van water in al haar facetten wordt ingezet om op een innovatie en integrale manier de eigenheid en veerkracht van de stadsrand te vergroten, en zo de identiteit van de stad te versterken. Het water wordt niet langer gezien als vijand, maar wordt weer omarmd. Stedelijk water wordt er gezuiverd, polderwater tijdens stormvloeden geborgen, en de mogelijkheden voor vismigratie van onder meer glasaal en zilverpaling verbetert. Het singelpark vormt een nieuwe entree naar de stad voor toeristen, maar ontsluit ook het omliggende landschap vanuit de stad via verschillende radiale assen die vanuit het park vertrekken. Het erfgoed, tot slot, wordt op een eigentijdse manier geïntegreerd - en zo opnieuw leesbaar en beleefbaar gemaakt.

Het koppelen van verschillende opgaven laat het masterplan toe synergieën op te sporen. De waterbergingsopgave kan bijvoorbeeld tegelijkertijd worden ingezet om het park recreatief aantrekkelijk te maken, om het erfgoed uit WO I te herwaarderen én om natuurwaarden te versterken. De koppeling maakt het bovendien gemakkelijker om het plan te financieren en om een groter draagvlak te creëren bij verschillende actoren.

Voor dit project werd een intensief participatietraject opgestart, waarbij verschillende experts vanuit de VMM, polderbesturen, De Vlaamse Waterweg, Scape, INBO, IWVA en TOP-kust werden betrokken binnen een “adviesgroep water”.